Kołodziej
Rozpoznaj piastę, szprychy, dzwona i obręcz. Zapisz, gdzie przy oględzinach koła do ekspozycji widać luz i odstępstwo jego kształtu.
Zobacz, co wykonasz na koniec ↓
Luz połączenia i odchylenie obwodu przy kole ekspozycyjnym
Pracownia sprawdza koło do nieruchomej ekspozycji. Przy trzeciej szprysze od oznaczenia jest luz. Obwód wydaje się też zmieniać położenie przy sąsiednim dzwonie.
- Rozpoznaj sprawęNazwij części
- Podejmij decyzjęZapisz cechy niezależnie
- Wyjaśnij decyzjęUstal dalszy zakres
Jak zacząć, jeśli dopiero poznajesz ten zawód?
Na stanowisku oględzin poproś o obejrzenie części koła i gotowego wyrobu. Ustal, w jaki sposób pracownia opisuje strony, ponumerowane połączenia i zakres dopuszczalnych zmian przy egzemplarzu.
W pierwszej lekcji przećwiczysz „Rozpoznaj części drewnianego koła”. Zapisz swoją odpowiedź krótko, tak jakby miała przeczytać ją osoba przejmująca pracę.
Kompendium zawodu — pojęcia i zwroty
Pojęcia w pracy
- Piasta
- Środkowa część koła, w której osadzone są szprychy.
- Szprycha
- Drewniany element łączący piastę z obwodem.
- Dzwono
- Jeden z łukowych drewnianych odcinków obwodu dawnego koła.
- Obręcz
- Metalowa opaska obejmująca drewniany obwód koła.
- Bicie promieniowe
- Zmiana położenia obwodu względem środka podczas obrotu. Może być widoczna jako ruch brzegu w stronę środka i od niego.
Zwroty w typowych sytuacjach
- „Stoję po stronie oznaczenia A. Luz zaznaczam przy trzeciej szprysze.”
- Odbiorca może odnaleźć to samo miejsce po obróceniu koła.
- „Zmianę położenia obwodu i luz zapisuję w osobnych polach.”
- Sygnały pozostają rozróżnione przed ustaleniem przyczyny.
- „Ten element ma zostać zachowany. Każdą zmianę uzgodnijmy z opiekunem kolekcji.”
- Zabezpieczasz uzgodniony zakres pracy przy egzemplarzu.

Podstawy · Lekcja 1 z 6
Rozpoznaj części drewnianego koła
Kołodziej wykonuje lub naprawia drewniane koła i elementy pojazdów tradycyjnych. W kole szprychowym środek i obwód łączą drewniane szprychy.
- Co zrobić najpierwPiasta
- Co zrobić dalejSzprychy
- Jak zakończyćObwód
Przykład z pracy
Na stojaku jest koło przygotowane do ekspozycji.
Ćwiczenie praktyczne
Na szkicu od środka do brzegu podpisz piastę, szprychy, dzwona i obręcz.
Luz połączenia i odchylenie obwodu przy kole ekspozycyjnym
Rozpoznaj sprawę
Pracownia sprawdza koło do nieruchomej ekspozycji. Przy trzeciej szprysze od oznaczenia jest luz. Obwód wydaje się też zmieniać położenie przy sąsiednim dzwonie.
Zapisz, co już wiadomo i jakiej jednej informacji brakuje, żeby wykonać krok „Nazwij części”. Zachowaj odpowiedź do kolejnej części.
Porównaj punkt wyjścia
Pracownia potrzebuje oddzielnych zapisów oględzin. Egzemplarz ma oznaczone części zachowane i odtworzone.
Sprawdź się — opcjonalne pytanie
Co łączy piastę z obwodem?
- Segmenty samej obręczy.
- Szprychy.
- Wyłącznie powierzchnia boczna piasty.
Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie
Szprychy.. Rozpoznanie części pomaga dokładnie wskazać połączenie.
Podstawy · Lekcja 2 z 6
Ustal wspólny kierunek oględzin
Z opiekunem odczytaj stronę oznaczenia i sposób liczenia sektorów na karcie. Zaznacz punkt początkowy i kierunek, zanim opiszesz pozycję.
- Co zrobić najpierwStrona
- Co zrobić dalejZnak
- Jak zakończyćSektor
Przykład z pracy
Znak A znajduje się przy jednej szprysze.
Ćwiczenie praktyczne
Zrób notatkę, która pozwala odnaleźć trzecią szprychę po odwróceniu szkicu.
Sprawdź się — opcjonalne pytanie
Jak unikniesz pomyłki przy numerowaniu?
- Podam wyłącznie przybliżony kolor szprychy.
- Zaznaczę dowolny punkt, patrząc z przeciwnej strony.
- Podam stronę, znak początkowy i kierunek liczenia.
Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie
Podam stronę, znak początkowy i kierunek liczenia.. Orientacja pozwala kilku osobom obejrzeć ten sam fragment.
Źródła do nauki Muzeum Wsi Lubelskiej, warsztat kołodziejski i budowa koła · Muzeum Narodowe Rolnictwa w Szreniawie, wyposażenie stelmacharni · Dziennik Ustaw, klasyfikacja zawodów i specjalności
Przejdź do przygotowania do rozmowy →Zobacz, czym różnią się pokrewne zawody
- Bednarz
- Sprawdza styki klepek i osadzenie dna drewnianego naczynia.
- Stolarz galanterii drzewnej
- Dopasowuje wieczko szkatułki do korpusu i sprawdza otwieranie.