Zobacz, jak pracuje psycholog szkolny. Przejdź od rozmowy z uczniem przez współpracę z rodziną i wychowawcą po sprawdzenie, czy wsparcie ułatwia udział w lekcjach.
Przykładowe programy, dokumenty i wyposażenie. Konkretny zestaw zależy od miejsca pracy.
Rozmowa i obserwacja
Psycholog słucha ucznia, rozmawia z rodziną i nauczycielami oraz wybiera sposoby rozpoznania potrzeb. Psycholodzy pracują też np. w poradniach i ochronie zdrowia. W szkole przyglądasz się, co ułatwia lub utrudnia udział w nauce.
Dziennik pracy i dokumentacja szkoły
Zapisujesz wykonane działania i ustalenia zgodnie z zasadami placówki. Prosty arkusz obserwacji pozwala powiązać wydarzenie z lekcją, zadaniem i źródłem informacji.
Plan wsparcia i współpraca z zespołem
Ustalasz, co dzieje się na lekcji, kto wdraża uzgodnioną zmianę i kiedy zbierzecie informacje zwrotne. Możesz współpracować z poradnią na zasadach obowiązujących w placówce.
Kwalifikacje zawodowe
Typowa ścieżka do pracy nauczyciela psychologa obejmuje ukończenie studiów magisterskich w zakresie psychologii i przygotowanie pedagogiczne. Szczegółowe ścieżki określa § 29 rozporządzenia. Główne przepisy nowej ustawy o zawodzie, w tym o prawie wykonywania zawodu przez wpis do rejestru, mają zacząć obowiązywać 19 maja 2028 r. z przepisami przejściowymi. Kurs służy poznaniu pracy.
Jakich umiejętności potrzebujesz?
Umiejętności twarde
Porządkowanie obserwacji z różnych źródeł
Rozpoznawanie potrzeb w szkole
Planowanie i ocena wsparcia
Dokumentowanie z poszanowaniem prywatności
Na początek: Napisz dwa otwarte pytania do Olka. Jedno niech dotyczy tablicy, drugie łatwiejszego zadania w parze.
Umiejętności miękkie
Prowadzenie rozmowy i uważne słuchanie
Współpraca z uczniem, rodziną i wychowawcą
Przećwicz, jak powiedzieć to w pracy:
„Kiedy ostatnio było Ci łatwiej zacząć? Co było wtedy inaczej?”
„Co dokładnie się wydarzyło tuż przed odpowiedzią przy tablicy?”
Program kursu
Zacznij od pierwszej lekcji lub wybierz temat. W każdym rozdziale znajdziesz przykład, schemat i ćwiczenie.
Zapis sytuacji, którą ktoś widział lub słyszał. „W poniedziałek uczeń poprosił o pominięcie swojej kolejki podczas odpowiedzi przy tablicy”.
Relacja
Informacja przekazana przez inną osobę. „Uczeń mówi, że łatwiej mu zacząć w parze”. W zapisie podajesz, kto to powiedział.
Hipoteza robocza
Możliwe wyjaśnienie do sprawdzenia. Jeśli uczeń mówi swobodniej w parze, wielkość grupy może mieć znaczenie. Trzeba zapytać też o inne okoliczności.
Pomoc psychologiczno-pedagogiczna
Wsparcie dobrane do potrzeb ucznia. Może obejmować pracę podczas lekcji, konsultację lub zajęcia specjalistyczne zgodnie z zasadami szkoły.
Konsultacja z wychowawcą
Rozmowa o konkretnych sytuacjach na lekcji i o tym, jaki krok może zrobić nauczyciel. Zakres przekazywanych informacji zależy od celu, uprawnień i zasad poufności.
Ocena wsparcia
Sprawdzenie, czy uzgodniona zmiana została zastosowana, jak uczeń ją odbiera i czy ułatwia udział. Dopiero wtedy można zdecydować, co kontynuować lub zmienić.
Zwroty w typowych sytuacjach
„Kiedy ostatnio było Ci łatwiej zacząć? Co było wtedy inaczej?”
Uczeń może porównać dwie prawdziwe dla niego sytuacje i opowiedzieć o szczególe, którego nikt wcześniej nie zauważył.
„Co dokładnie się wydarzyło tuż przed odpowiedzią przy tablicy?”
Pomaga przejść od ogólnego wrażenia nauczyciela do opisu konkretnej lekcji.
„Ustalmy, co wypróbujemy do piątku i po czym poznamy, że to pomaga.”
Uczeń i dorośli mają wspólny cel, prosty krok oraz czas na rozmowę o efekcie.
Co zapisać po rozmowie z uczniem, nauczycielem i rodzicem?
Kto przekazał informację
Co wiemy
Co z tym zrobić
Wychowawczyni
Co wiemyPrzy tablicy Olek poprosił o pominięcie kolejki. W parze objaśnił zadanie.
Co z tym zrobićZapisz oba zdarzenia. Dopytaj, jak przedstawiono pytanie w każdym z nich.
Olek
Co wiemyChce mieć chwilę na przygotowanie. Nie chce omawiania powodu przed klasą.
Co z tym zrobićUzgodnij z nim krok, który może zastosować nauczycielka bez publicznego omawiania sprawy.
Tata Olka
Co wiemyW domu Olek opowiada o tym przedmiocie.
Co z tym zrobićOznacz to jako informację od rodzica. Porównaj sposób rozmowy w domu i sposób zadawania pytań w klasie.
Informacje opisują różne warunki. Razem podpowiadają pytania o czas na przygotowanie i wielkość grupy. Pierwszą zmianę można sprawdzić, wracając do ucznia i wychowawczyni po kilku lekcjach.
Sprawdź się w tej sytuacji
Zamień zdanie „Olek nie lubi odpowiadać” na zdanie o konkretnym wydarzeniu. Podaj źródło i zapisz osobno jedno pytanie, dzięki któremu dowiesz się czegoś więcej.
Olek odpowiada w parze, przy tablicy prosi o pominięcie
Wychowawczyni była poza szkołą. Zastępstwo zadało pytanie bez zapowiedzi, a Olek relacjonuje, że ktoś skomentował jego odpowiedź. Tata prosi o przesłanie e-mailem pełnych notatek z rozmowy. Ustal kolejność działań, zasięgnij informacji o procedurach placówki i uzasadnij zakres osobnych odpowiedzi uczniowi, szkole i rodzicowi.
Co przygotujesz? Przygotuj zwięzłą kartę zdarzeń i plan na tydzień. Pokaż różnicę między brakiem wdrożenia a brakiem efektu, zaplanuj weryfikację zgłoszonego komentarza i przygotuj trzy komunikaty bez danych ucznia. Na rozmowie wyjaśnij, po czym poznasz, że możesz utrzymać lub zmienić plan.
Ilustracja wygenerowana dla serwisu „Sprawdź zawód”
Jak zostawić uczniowi miejsce na odpowiedź
Wybierz spokojne miejsce. Zaproponuj krzesło na podobnej wysokości i zostaw uczniowi przestrzeń. Po zadaniu pytania odłóż długopis i zaczekaj. Jeśli robisz notatkę, wyjaśnij krótko jej cel.
Jeśli uczeń odwraca wzrok albo zaczyna odpowiadać po dłuższej chwili, zwolnij tempo rozmowy. Możesz zapytać, czy woli usłyszeć pytanie inaczej. Podsumuj jego słowa i pozwól mu uzupełnić Twoje rozumienie.
Mowa ciała w pracy
Uczeń może odebrać takie tempo jako sygnał, że jego odpowiedź jest ważna. Pozostawienie przestrzeni zmniejsza presję natychmiastowej reakcji. Położenie rąk i kierunek spojrzenia samodzielnie nie wystarczają do określenia, co uczeń czuje.
Odpowiedz na głos, a potem rozwiń przykładową odpowiedź.
Wychowawca mówi „uczeń nie chce się udzielać”. Jak dopytasz?
Poproszę o przykład z jednej lekcji. Zapytam, jak wyglądało zadanie i co uczeń wtedy zrobił. Porównam to z sytuacją, w której brał udział, i wysłucham jego perspektywy.
Po tygodniu uczeń odpowiada częściej. Jak sprawdzisz, co pomogło?
Sprawdzę, czy wychowawca dawał wcześniej pytanie i czy uczeń zaczynał w parze. Zapytam ucznia, który krok ułatwił mu włączenie się. Jeśli nadal trudno mu mówić przed całą klasą, omówimy dalszy plan.
Zadanie rekrutacyjne
Olek poprosił o pominięcie kolejki podczas odpowiedzi przy tablicy. W parze wyjaśnił zadanie koledze. W domu chętnie rozmawia o tym temacie. Przygotuj dwa pytania do Olka, jedną zmianę w organizacji lekcji i kryterium sprawdzenia, czy pomogła.
Sytuacja na schemacie
SytuacjaOlek prosi o pominięcie kolejki przy tablicy. W parze wyjaśnia zadanie.
PytanieCo pomogło Ci w parze? Czego zabrakło przy tablicy?
Pierwszy krokKlasa dostaje pytanie z wyprzedzeniem i chwilę na przygotowanie w parach.
SprawdzeniePsycholożka pyta o wykonanie kroku i o to, co zmieniło się dla Olka.
Pokaż kryteria wykonania
Podajesz datę i źródło obserwacji lub zaznaczasz, że daty brakuje.
Pytasz ucznia o to, co ułatwia mu zacząć i jakiego kroku chce spróbować.
Wskazujesz działanie, osobę odpowiedzialną i termin powrotu do sprawy.
Rozróżniasz wdrożenie zmiany od efektu dla ucznia.
Pierwszy dzień w pracy
Poznaj zasady prowadzenia dokumentacji, korzystania z gabinetu i konsultowania spraw z wychowawcą. Ustal, z kim omawia się granice poufności i uruchamia procedury bezpieczeństwa. Przejrzyj z osobą wdrażającą przykład opisu wsparcia bez danych ucznia.
Minimalne wynagrodzenie zasadnicze psychologa szkolnego w 2026 r.
Psycholog · Kwoty miesięczne brutto dla pełnego etatu objętego tabelą wynagrodzeń nauczycieli z tytułem magistra i przygotowaniem pedagogicznym. Zależą od stopnia awansu. Dodatki, część etatu i zatrudnienie poza szkołą mają własne zasady.
Scenarzysta zamienia pomysł w historię, którą można opowiedzieć obrazem i dźwiękiem. Buduje postacie, układa kolejność scen i poprawia tekst po uwagach reżysera oraz produkcji.