Psycholog
Zobacz, jak pracuje psycholog szkolny. Przejdź od rozmowy z uczniem przez współpracę z rodziną i wychowawcą po sprawdzenie, czy wsparcie ułatwia udział w lekcjach.
Zobacz, co wykonasz na koniec ↓
Olek odpowiada w parze, przy tablicy prosi o pominięcie
Po zmianie szkoły Olek poprosił o pominięcie kolejki podczas odpowiedzi przy tablicy. W tej samej klasie wyjaśnił zadanie koledze. Wychowawczyni zgłasza sprawę. Tata mówi, że w domu Olek chętnie mówi o tym przedmiocie.
- Rozpoznaj sprawęZbierz obraz sytuacji
- Podejmij decyzjęUzgodnij jeden krok
- Wyjaśnij decyzjęWróć do ucznia i oceń efekt
Jak zacząć, jeśli dopiero poznajesz ten zawód?
Poznaj zasady prowadzenia dokumentacji, korzystania z gabinetu i konsultowania spraw z wychowawcą. Ustal, z kim omawia się granice poufności i uruchamia procedury bezpieczeństwa. Przejrzyj z osobą wdrażającą przykład opisu wsparcia bez danych ucznia.
W pierwszej lekcji przećwiczysz „Zobacz, z czym przychodzi uczeń”. Zapisz swoją odpowiedź krótko, tak jakby miała przeczytać ją osoba przejmująca pracę.
Kompendium zawodu — pojęcia i zwroty
Pojęcia w pracy
- Obserwacja
- Zapis sytuacji, którą ktoś widział lub słyszał. „W poniedziałek uczeń poprosił o pominięcie swojej kolejki podczas odpowiedzi przy tablicy”.
- Relacja
- Informacja przekazana przez inną osobę. „Uczeń mówi, że łatwiej mu zacząć w parze”. W zapisie podajesz, kto to powiedział.
- Hipoteza robocza
- Możliwe wyjaśnienie do sprawdzenia. Jeśli uczeń mówi swobodniej w parze, wielkość grupy może mieć znaczenie. Trzeba zapytać też o inne okoliczności.
- Pomoc psychologiczno-pedagogiczna
- Wsparcie dobrane do potrzeb ucznia. Może obejmować pracę podczas lekcji, konsultację lub zajęcia specjalistyczne zgodnie z zasadami szkoły.
- Konsultacja z wychowawcą
- Rozmowa o konkretnych sytuacjach na lekcji i o tym, jaki krok może zrobić nauczyciel. Zakres przekazywanych informacji zależy od celu, uprawnień i zasad poufności.
- Ocena wsparcia
- Sprawdzenie, czy uzgodniona zmiana została zastosowana, jak uczeń ją odbiera i czy ułatwia udział. Dopiero wtedy można zdecydować, co kontynuować lub zmienić.
Zwroty w typowych sytuacjach
- „Kiedy ostatnio było Ci łatwiej zacząć? Co było wtedy inaczej?”
- Uczeń może porównać dwie prawdziwe dla niego sytuacje i opowiedzieć o szczególe, którego nikt wcześniej nie zauważył.
- „Co dokładnie się wydarzyło tuż przed odpowiedzią przy tablicy?”
- Pomaga przejść od ogólnego wrażenia nauczyciela do opisu konkretnej lekcji.
- „Ustalmy, co wypróbujemy do piątku i po czym poznamy, że to pomaga.”
- Uczeń i dorośli mają wspólny cel, prosty krok oraz czas na rozmowę o efekcie.

Podstawy · Lekcja 1 z 6
Zobacz, z czym przychodzi uczeń
Psycholog może pomagać osobom w różnym wieku i w różnych miejscach. W szkole jego praca obejmuje rozpoznawanie potrzeb uczniów, wsparcie, profilaktykę i współpracę z rodzinami oraz nauczycielami. Zacznij od sprawdzenia, jak uczeń widzi sprawę i czego potrzebuje.
- Co zrobić najpierwZgłoszenie
- Co zrobić dalejPerspektywa ucznia
- Jak zakończyćCel rozmowy
Przykład z pracy
Wychowawczyni zauważa, że Olek prosi o pominięcie kolejki przy tablicy. W parze potrafi wyjaśnić zadanie koledze.
Ćwiczenie praktyczne
Napisz dwa otwarte pytania do Olka. Jedno niech dotyczy tablicy, drugie łatwiejszego zadania w parze.
Olek odpowiada w parze, przy tablicy prosi o pominięcie
Rozpoznaj sprawę
Po zmianie szkoły Olek poprosił o pominięcie kolejki podczas odpowiedzi przy tablicy. W tej samej klasie wyjaśnił zadanie koledze. Wychowawczyni zgłasza sprawę. Tata mówi, że w domu Olek chętnie mówi o tym przedmiocie.
Zapisz, co już wiadomo i jakiej jednej informacji brakuje, żeby wykonać krok „Zbierz obraz sytuacji”. Zachowaj odpowiedź do kolejnej części.
Porównaj punkt wyjścia
Najpierw sprawdź, czym różnią się warunki obu zadań. Wiesz, że Olek potrafił wyjaśnić temat w jednej sytuacji. Jego własny opis pomoże zdecydować, co zrobić na kolejnej lekcji.
Sprawdź się — opcjonalne pytanie
Jak zacząć rozmowę z Olkiem?
- Dlaczego odmawiasz pracy?
- Jak wyglądała dla Ciebie odpowiedź przy tablicy?
- Czy zawsze źle czujesz się przy tablicy?
Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie
Jak wyglądała dla Ciebie odpowiedź przy tablicy?. Pytanie dotyczy konkretnej sytuacji i daje miejsce na własny opis ucznia.
Podstawy · Lekcja 2 z 6
Zapisz zdarzenie i jego źródło
W krótkim zapisie podaj, co się wydarzyło, w jakich warunkach i kto przekazał informację. Osobno zanotuj pytanie do dalszego sprawdzenia. To pozwala innej uprawnionej osobie odtworzyć Twoje ustalenia.
- Co zrobić najpierwZdarzenie
- Co zrobić dalejŹródło
- Jak zakończyćPytanie
Przykład z pracy
Wychowawczyni widziała pracę w parze. Tata mówi, że Olek swobodnie rozmawia o tym przedmiocie w domu. To dwa źródła i dwa różne miejsca.
Ćwiczenie praktyczne
Zapisz dwie informacje w osobnych wierszach. Dopisz do każdego pytanie o warunki zadania lub rozmowy.
Sprawdź się — opcjonalne pytanie
Który zapis pomaga porównać sytuacje?
- Olek w ogóle nie umie rozmawiać o zadaniach.
- Dom na pewno jest jedynym miejscem, w którym Olek sobie radzi.
- Wychowawczyni widziała, jak Olek objaśnił zadanie koledze podczas pracy w parze.
Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie
Wychowawczyni widziała, jak Olek objaśnił zadanie koledze podczas pracy w parze.. Zdanie opisuje źródło, zachowanie i warunki. Pozwala wrócić do prawdziwego zdarzenia.
Źródła do nauki Ministerstwo Edukacji Narodowej, zadania psychologa w szkole · Rozporządzenie o pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych szkołach, szczególnie § 24 · Rozporządzenie o kwalifikacjach wymaganych od nauczycieli, § 29 · Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, zasady wykonywania zawodu psychologa · Ustawa o zawodzie psychologa z 2026 r., terminy wejścia w życie
Przejdź do przygotowania do rozmowy →Zobacz, czym różnią się pokrewne zawody
- Nauczyciel przedmiotu w szkole podstawowej
- Uczy w klasach IV–VIII, dobiera sposób pracy i sprawdza postępy na lekcji.
- Asystent międzykulturowy
- Pomaga uczniowi i rodzinie porozumieć się ze szkołą w sprawach języka, organizacji i adaptacji.